O kościelnym postępowaniu sądowym

Kościół

Na określenie postępowania sądowego (processus iudicialis, ordo iudiciarius) toczącego się przed trybunałami Kościoła zwykle używa się określenia iudicium (zob. kanon 1400). Celem tego postępowania jest wydanie orzeczenia – sądu, dającego wiążącą prawnie odpowiedź na kwestię sporną. Na określenie konkretnego postępowania używa się też określenia, podobnie jak w prawie świeckim, „sprawa” – causa.

Obecnie obowiązujący Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 roku nie zawiera definicji postępowania sądowego przed trybunałami kościelnymi. Jednakże taką definicję zawierał wcześniejszy kodeks, odzwierciedlając i syntetycznie ujmując dorobek dawniejszych kanonistów, ujęty w Corpus Iuris Canonici. Kodeks z roku 1917 stanowił, że iudicium ecclesiasticum to tyle, co prawne rozpatrzenie (zbadanie zgodnie z procedurą, disceptatio) oraz rozstrzygnięcie – definitio- przez właściwy i prawidłowo obsadzony sąd kościelny sporu (lis, controversia) w przedmiocie podlegającym władzy jurysdykcyjnej (kompetencji sądowej) Kościoła (ius cognoscendi).

W aspekcie praktycznym, postępowanie polega na podejmowaniu przez sędziego i strony sekwencji czynności zgodnie z normami wysłowionymi w kanonicznym prawie procesowym. Kompleks tych czynności (oświadczeń woli, działań faktycznych, oświadczeń wiedzy) jest nakierowany na rzeczywiste, merytoryczne rozpoznanie spornego zagadnienia (istoty sprawy w sensie merytorycznym), władczego rozstrzygnięcia wątpliwości przez sąd dzięki przeprowadzonym dowodom (zatem zgodnie z prawną obiektywną, czy po prostu prawdą) oraz wydaniem opartego na zasadach sprawiedliwości wyroku.

Kluczowe w każdym postępowaniu jest dookreślenie wątpliwości w sprawie, czyli ustalenie przedmiotu sporu jak również przedłożenie przez strony materiału dowodowego, który daje wgląd w sprawę pozwalający na kompleksowe jej ujęcie przez pryzmat istoty sporu. Dowody podlegają krytycznej ocenie, zgodnie z prawem dowodowym, zasadami logiki (poprawnych wnioskowań), wiedzy i doświadczenia życiowego sędziego. Wyniki postępowania dowodowego oraz wewnętrzne przekonanie orzekającego w danej sprawie prowadzi do rozstrzygnięcia wątpliwości, a zatem sformułowania sentencji wyroku i jej uzasadnienia.

Ratio legis unormowania procesów kościelnych jest służenie sprawiedliwości (iustitia), słuszności kanonicznej (aequitas canonica) oraz prawdzie (veritas). Ma to kluczowe znaczenie przy interpretacji i stosowaniu poszczególnych kanonów, gwarantując tym samym ochronę prawa kościelnego, a tym samym dobra wspólnego i zbawienia dusz.

Kościół
Dewocjonalia a kultura: Wpływ religii na sztukę i design w krajach chrześcijańskich

Religia i kultura tworzą nierozerwalną więź, która wpływa na wiele aspektów życia społecznego. W świecie chrześcijaństwa ta więź ma szczególne znaczenie, zwłaszcza jeśli chodzi o sztukę i design. Dewocjonalia, od wieków służące jako narzędzia kultu i wyraz głębokiej wiary, stały się także źródłem inspiracji dla wielu artystów i projektantów. Sztuka …

Kościół
Komu można zlecić przewóz ciała zmarłego zza granicy do Polski?

Przewóz ciała zmarłego zza granicy do Polski jest zadaniem wymagającym specjalistycznej wiedzy i doświadczenia. W takiej sytuacji rodzinie lub bliskim zmarłego może być bardzo trudno zorganizować przewóz ciała do Polski w odpowiedni sposób. Dlatego też warto wiedzieć, do kogo można się z tym zgłosić i o czym warto pamiętać, przy …

Kościół
Czy na pogrzebie katolickim można wygłosić mowę pogrzebową?

Tradycja wygłaszania mowy pogrzebowej praktykowana jest przede wszystkim w krajach zachodnich. Mowa pogrzebowa powoli wpisuje się w ceremonie pogrzebowe także u nas – jest to forma oddania hołdu osobie zmarłej oraz sposób na wspólne powspominanie najważniejszych osiągnięć zmarłego. Mowę pogrzebową można wygłosić także na pogrzebie katolickim. Mowa pogrzebowa a pogrzeb …