Pewność moralna w procesie kanonicznym

Kościół

Aby przystąpić do wydania wyroku, sędzia kościelny winien wyrobić w sobie (in iudicis animo) pewnością moralną co do materii, która ma być rozstrzygnięta jego orzeczeniem (kanon 1608 par. 1).

Pewność moralna – certitudo moralis – jest to przekonanie wewnętrzne (zatem nie nadające się do bezpośredniej weryfikacji przez osoby trzecie) w danej kwestii. Można ją również określić jako sąd oparty na przeświadczeniu o prawdziwości lub nieprawdziwości danego zdania (w świetle relacyjnej teorii prawdy). Pewność taka nie musi, i często w praktyce sądowej, nie będzie pełna czy absolutna, w ten sposób by wyeliminować jakąkolwiek wątpliwość i jakąkolwiek możliwość błędnego osądu. Wystarczająca, lecz również konieczna, jest sytuacja braku uzasadnionych w sensie obiektywnym (intersubiektywnym) wątpliwości.

Nie jest dopuszczalne jednak wydanie wyroku w oparci o sędziowskie przypuszczenie a nawet duże prawdopodobieństwo prawdziwości danego zdania. Wyrokować można jedynie na podstawie obiektywnej moralis certitudo, opartej na przesłankach pozytywnych. Przeświadczenie subiektywne, oparte na poruszeniu woli, upodobaniu czy utrwalonym poglądzie osobistym na analogiczne sprawy, nie może wpływać na kształt sentencji wyroku.

Jeśli sędzia kościelny nie nabył po zapoznaniu się z dowodami w staranny sposób pewności moralnej, winien orzec na zasadzie in dubio pro libertate i przyjąć, że powód żądania swego nie zdołał dowieść, wobec tego pozwany winien być uwolniony od pretensji strony powodowej. Trzeba jednak mieć na uwadze, że jeśli mamy do czynienia ze sprawą cieszącą się przychylnością prawa (kanon 1608 par. 4), konieczne jest rozstrzygnięcie na korzyść tejże. Takie causae iuris favore fruentes to między innymi sprawy węzła małżeńskiego (zob. kanon 1060) oraz sprawy przywileju wiary (kanon 1150).

 

Kościół
Koronawirus a kościoły

Wirus COVID-19, który dotarł do Europy z chińskiego miasta Wuhan sprawił, że nie tylko sklepowe półki są puste, ale również kościoły świecą pustakami.   Rozporządzenie rządu, które zakazuje zgromadzeń powyżej 50 osób spowodowało, że polskie kościoły są puste. Panika jaka ogarnęła nasz kraj sprawiła, że ludzie boją się chodzić na …

Kościół
Katolicyzm a Prawosławie – różnice

Zarówno katolicyzm jak i prawosławie są religiami bardzo podobnymi, aczkolwiek różnice widać gołym okiem. Zwierzchnikiem kościoła katolickiego jest Papież a w kościele prawosławnym ekumeniczny Patriarcha Konstantynopola.   Budynek, w którym zbierają się katolicy na modlitwę to kościół a u prawosławnych cerkiew. W sakramencie Eucharystii katolicy otrzymują opłatek, w Eucharystii prawosławni …

Kościół
Ogólny zarys początku archidiecezji.

Archidiecezja, tak zwane arcybiskupstwo, jednostka terytorialna głównej administracji kościoła, która podlega skrzętnie arcybiskupowi, jest to jednostka nadrzędna wobec diecezji.   W Polsce pojawiła się po raz pierwszy w roku 1000 w Gnieźnie, nastąpiło to w związku z przyłączeniem do Polski księstwa halicko-włodzimierskiego, oraz licznym napływem na ziemie rosyjskie katolików. Po …