O kościelnym postępowaniu sądowym

Kościół

Na określenie postępowania sądowego (processus iudicialis, ordo iudiciarius) toczącego się przed trybunałami Kościoła zwykle używa się określenia iudicium (zob. kanon 1400). Celem tego postępowania jest wydanie orzeczenia – sądu, dającego wiążącą prawnie odpowiedź na kwestię sporną. Na określenie konkretnego postępowania używa się też określenia, podobnie jak w prawie świeckim, „sprawa” – causa.

Obecnie obowiązujący Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 roku nie zawiera definicji postępowania sądowego przed trybunałami kościelnymi. Jednakże taką definicję zawierał wcześniejszy kodeks, odzwierciedlając i syntetycznie ujmując dorobek dawniejszych kanonistów, ujęty w Corpus Iuris Canonici. Kodeks z roku 1917 stanowił, że iudicium ecclesiasticum to tyle, co prawne rozpatrzenie (zbadanie zgodnie z procedurą, disceptatio) oraz rozstrzygnięcie – definitio- przez właściwy i prawidłowo obsadzony sąd kościelny sporu (lis, controversia) w przedmiocie podlegającym władzy jurysdykcyjnej (kompetencji sądowej) Kościoła (ius cognoscendi).

W aspekcie praktycznym, postępowanie polega na podejmowaniu przez sędziego i strony sekwencji czynności zgodnie z normami wysłowionymi w kanonicznym prawie procesowym. Kompleks tych czynności (oświadczeń woli, działań faktycznych, oświadczeń wiedzy) jest nakierowany na rzeczywiste, merytoryczne rozpoznanie spornego zagadnienia (istoty sprawy w sensie merytorycznym), władczego rozstrzygnięcia wątpliwości przez sąd dzięki przeprowadzonym dowodom (zatem zgodnie z prawną obiektywną, czy po prostu prawdą) oraz wydaniem opartego na zasadach sprawiedliwości wyroku.

Kluczowe w każdym postępowaniu jest dookreślenie wątpliwości w sprawie, czyli ustalenie przedmiotu sporu jak również przedłożenie przez strony materiału dowodowego, który daje wgląd w sprawę pozwalający na kompleksowe jej ujęcie przez pryzmat istoty sporu. Dowody podlegają krytycznej ocenie, zgodnie z prawem dowodowym, zasadami logiki (poprawnych wnioskowań), wiedzy i doświadczenia życiowego sędziego. Wyniki postępowania dowodowego oraz wewnętrzne przekonanie orzekającego w danej sprawie prowadzi do rozstrzygnięcia wątpliwości, a zatem sformułowania sentencji wyroku i jej uzasadnienia.

Ratio legis unormowania procesów kościelnych jest służenie sprawiedliwości (iustitia), słuszności kanonicznej (aequitas canonica) oraz prawdzie (veritas). Ma to kluczowe znaczenie przy interpretacji i stosowaniu poszczególnych kanonów, gwarantując tym samym ochronę prawa kościelnego, a tym samym dobra wspólnego i zbawienia dusz.

Kościół
Msze święte w Nowej Hucie

Msza święta to dla katolika ważny element tygodnia. Wielu z nich powie nawet, że najważniejszy. Uczestnictwo w Eucharystii ma na celu zagwarantowanie życia wiecznego, taki bilet do nieba. W Krakowie o msze nietrudno, właściwie o każdej godzinie można znaleźć coś dla siebie. Nie inaczej jest tutaj. Msze Nowa Huta można …

Kościół
Koronawirus a kościoły

Wirus COVID-19, który dotarł do Europy z chińskiego miasta Wuhan sprawił, że nie tylko sklepowe półki są puste, ale również kościoły świecą pustakami.   Rozporządzenie rządu, które zakazuje zgromadzeń powyżej 50 osób spowodowało, że polskie kościoły są puste. Panika jaka ogarnęła nasz kraj sprawiła, że ludzie boją się chodzić na …

Kościół
Katolicyzm a Prawosławie – różnice

Zarówno katolicyzm jak i prawosławie są religiami bardzo podobnymi, aczkolwiek różnice widać gołym okiem. Zwierzchnikiem kościoła katolickiego jest Papież a w kościele prawosławnym ekumeniczny Patriarcha Konstantynopola.   Budynek, w którym zbierają się katolicy na modlitwę to kościół a u prawosławnych cerkiew. W sakramencie Eucharystii katolicy otrzymują opłatek, w Eucharystii prawosławni …