Ciężar dowodu – onus probandi

Kościół

Regula iuris

Zgodnie z paragrafem pierwszym kanonu 1526 Kodeksu prawa kanonicznego, obowiązek dowodzenia danego faktu spoczywa na tym, kto twierdzi o zajściu tegoż faktu. Ów obowiązek udowodnienia faktu (onus probandi, ciężar przeprowadzenia dowodu) spoczywa na stronie, która wywodzi z niego skutki prawne (podobną regulację zawiera świeckie prawo procesowe).

Kto i czego ma dowieść?

W postępowaniu spornym, powód winien dowieść środkami dopuszczonym przez procedurę kanoniczną prawdziwość (zajście w realnym świecie) poszczególnych faktów (zdarzeń relewantnych dla zastosowania prawa w danym przypadku), na których opiera żądanie swej skargi. Na stronie pozwanej zaś spoczywa ciężar dowodzenia, o tyle, o ile przedstawia ona zarzuty lub wnosi skargę wzajemną. Dopóki powód nie udowodni poszczególnych faktów, które przytoczył na poparcie swego roszczenia skonkretyzowanego w skardze, dopóty pozwany jest wolny od konieczności uzasadniania swego stanowiska. W ten sposób realizuje się rzymsko-kanoniczna zasada actore non probante, reus absolvitur. Swego rodzaju „transformacja” następuje jednak, gdy pozwany zgłasza zarzut przeciwko powodowi. Wtedy znajduje zastosowanie kolejna reguła – reus excipiendo fit actor. Zatem pozwany w granicach poparcia swego zarzutu „staje się” powodem ze swym onus probandi funkcjonalnie powiązanym z meritum zarzutu.

Co do zasady…

Trzeba mieć na uwadze, że w pewnych wypadkach ustawa kościelna wprowadza obowiązek strony pozwanej sformułowania uzasadnienia swej postawy negatywnej, zatem wyklucza samo zaprzeczanie bez uzasadnienia, wymagając rzeczowej argumentacji. Dzieje się tak, gdy strona nie zgadza się z treścią domniemania prawnego. Onus probandi spoczywa również na promotorze sprawiedliwości w wypadkach, gdy wytacza on powództwo na rzecz ochrony dobra publicznego, bądź gdy przytacza przed trybunałem okoliczności mające znaczenie prawne (podobnie jak prokurator i inne organy w polskim procesie cywilnym lub administracyjnym).

 

Kościół
Koronawirus a kościoły

Wirus COVID-19, który dotarł do Europy z chińskiego miasta Wuhan sprawił, że nie tylko sklepowe półki są puste, ale również kościoły świecą pustakami.   Rozporządzenie rządu, które zakazuje zgromadzeń powyżej 50 osób spowodowało, że polskie kościoły są puste. Panika jaka ogarnęła nasz kraj sprawiła, że ludzie boją się chodzić na …

Kościół
Katolicyzm a Prawosławie – różnice

Zarówno katolicyzm jak i prawosławie są religiami bardzo podobnymi, aczkolwiek różnice widać gołym okiem. Zwierzchnikiem kościoła katolickiego jest Papież a w kościele prawosławnym ekumeniczny Patriarcha Konstantynopola.   Budynek, w którym zbierają się katolicy na modlitwę to kościół a u prawosławnych cerkiew. W sakramencie Eucharystii katolicy otrzymują opłatek, w Eucharystii prawosławni …

Kościół
Ogólny zarys początku archidiecezji.

Archidiecezja, tak zwane arcybiskupstwo, jednostka terytorialna głównej administracji kościoła, która podlega skrzętnie arcybiskupowi, jest to jednostka nadrzędna wobec diecezji.   W Polsce pojawiła się po raz pierwszy w roku 1000 w Gnieźnie, nastąpiło to w związku z przyłączeniem do Polski księstwa halicko-włodzimierskiego, oraz licznym napływem na ziemie rosyjskie katolików. Po …